Przedstawiam wyniki eksperymentu polegającego na wykorzystaniu generatywnej AI w procesie twórczym w teatrze. Pierwszym podjętym wątkiem była próba rekonstrukcji tekstów dwóch zaginionych dramatów Stanisława Ignacego Witkiewicza: „Persy Zwierżontkowskaja” i „Tak zwana ludzkość w obłędzie”. Punktem wyjścia były zachowane didaskalia, recenzje z prasy międzywojennej oraz dostępny korpus tekstów sztuk Witkacego. „Pełne” teksty dramatów rekonstruowałem interakcyjnie, w trybie „scena po scenie”. Po wygenerowaniu każdej sceny, analizowałem ją, a następnie subiektywnie wybierałem jeden z potencjalnych wątków tematycznych do kontynuacji w kolejnej scenie. Decydowałem także o kończeniu aktów i całej sztuki. Niedeterminizm narzędzi AI oraz przyjęty tryb działania, choć zachowuje ogólny tok narracji, to stwarza, w praktyce, możliwość wytworzenia bardzo wielu wariantów, z których można potem subiektywnie wybrać „najlepszy”. W celu obiektywizacji wyników a jednocześnie oceny sprawności narzędzi AI przeprowadziłem analizę stylometryczną porównującą teksty wygenerowane z pomocą AI z oryginalnymi dramatami. W tym celu posłużyłem się pakietem statystycznym Stylo R. Przygotowaniem do rekonstrukcji pełnych tekstów dramatów była generacja hipotetycznych scen do sztuki „Szewcy”. Chciałem jako wstęp do projektu, sprawdzić jak różne narzędzia AI, radzą sobie z osobliwościami leksykalnymi i neologizmami Witkacego. W tym teście lepiej poradził sobie Claude, co zadecydowało o jego wyborze do realizacji zadania.

Drugim wątkiem było wykorzystanie narzędzi AI do wytworzenia projektów: scenografii, kostiumów i wizerunków postaci. Moją motywacją było z jednej strony, to, że Witkacy jako polimat miał całościowe wizje inscenizacji swoich sztuk. W didaskaliach dawał bardzo szczegółowe wskazówki co do: charakterystyki postaci, kostiumów, scenografii, światła, tła dźwiękowego, patrząc okiem artysty wizualnego, który świadomie buduje kompozycje scen. Z drugiej strony, współcześni inscenizatorzy wskazówki te ignorują lub realizują, w co najwyżej szkicowy sposób. W tej sytuacji obrazy wygenerowane przez narzędzia AI mogą przybliżyć, czy dać pewien wgląd w oryginalną wizję autora, co ma również walor rekonstrukcyjny. Projekt dopełniają wyniki ankiety na temat przydatności AI, którą przeprowadzono w środowisku twórców teatralnych.